Bakterie czyszczą freski

10 czerwca 2011, 09:25

Bakterie są przez ludzi wykorzystywane do wielu celów: bez nich nie mielibyśmy choćby jogurtu czy kefiru albo biologicznego oczyszczania ścieków. Po raz pierwszy w historii nauki bakterie będą jednak oczyszczać dzieła sztuki. Eksperyment objął m.in. XVII-wieczne freski Antonia Palomino (Acislo Antonio Palomino de Castro y Velasco) w kościele Św. Janów w Walencji.



Dzięki samochodom elektrycznym poprawia się jakość powietrza w okolicy

26 stycznia 2026, 11:55

Dzięki wykorzystaniu danych satelitarnych naukowcy z Keck School of Medicine Uniwersytetu Południowej Kalifornii jako pierwsi wykazali, że samochody elektryczne przyczyniają się do statystycznie istotnej poprawy jakości powietrza w okolicy. Naukowcy, którzy przeanalizowali dane z Kalifornii z lat 2019–2023 wykazali, że na każde 200 samochodów elektrycznych używanych zamiast spalinowych, ilość ditlenku azotu w powietrzu w okolicy spada o 1,1%.


10% wystarczy, by zarazić społeczeństwo nową ideą

29 lipca 2011, 17:19

Specjaliści z Rensselaer Polytechnic Institute (RPI) dowiedli, że wystarczy by 10% populacji posiadało niewzruszone przekonanie co do jakiejś idei, by rozpowszechniła się ona w całej grupie. Uczeni wykorzystali komputerowe modele analityczne do odnalezienia punktu, w którym opinia mniejszości zostaje przejęta przez większość.


Sztuczna inteligencja zdaje test Turinga lepiej niż ludzie

21 maja 2026, 09:58

W 1950 roku na łamach pisma Mind Alan Turing zaproponował prosty eksperyment myślowy – jeśli człowiek rozmawiający z maszyną nie potrafi odróżnić jej od drugiego człowieka, czy możemy stwierdzić, że zdolności maszyny dorównują zdolnościom umysłowym człowieka? Przez dekady test Turinga był bardziej filozoficzną prowokacją niż realnym wyzwaniem technicznym. Badania opublikowane właśnie na łamach PNAS pokazują, że to się zmieniło, i to w sposób, który powinien nas zastanowić


Utrata bioróżnorodności pomaga w rozprzestrzenianiu się chorób

20 września 2011, 11:52

Naukowcy z Ohio State University jako pierwsi na świecie udowodnili, że zmniejszająca się bioróżnorodność może przyczyniać się do epidemii grzybicy, która na całym świecie dziesiątkuje żaby. Podczas badań laboratoryjnych wykazano, że większa bioróżnorodność powoduje, iż infekcje Batrachochytrium dendrobatidis przebiegają łagodniej i trwają krócej.


Mózg reguluje metabolizm glukozy

8 listopada 2011, 12:15

Mózg odgrywa kluczową rolę w regulowaniu metabolizmu glukozy. Niewykluczone więc, że w przyszłości cukrzycę będzie można leczyć preparatami obierającymi na cel ośrodkowy układ nerwowy (Journal of Clinical Investigation).


Gołębie dołączyły do małp i ludzi

23 grudnia 2011, 10:21

Gołębie mają podobne zdolności matematyczne co naczelne, twierdzą nowozelandzcy uczeni. Badania przeprowadzone na University of Otago dowiodły, że ptaki potrafią porównywać pary rysunków, na których znajduje się różna liczba przedmiotów i układać je w odpowiedniej kolejności.


Jedyny naczelny, który komunikuje się za pomocą czystych ultradźwięków

8 lutego 2012, 11:30

Występujące na Filipinach, Sumatrze i sąsiednich wyspach wyraki Tarsius syrichta są jedynymi naczelnymi, które posługują się czystymi ultradźwiękami.


Utrata lodu na Antarktydzie to 18 metrów wody więcej

30 marca 2012, 15:48

Francusko-japoński zespół uczonych poinformował, że dokonał obliczeń dotyczących podniesienia się poziomu oceanów spowodowanego całkowitą utratą pokrywy lodowej na Antarktydzie. Około 14 600 lat temu z bieguna południowego zniknął lód. Naukowcy od dawna chcieli się dowiedzieć, jak wielki był wówczas przyrost poziomu wód oceanów


Robot wzorowany na zawijaniu karaczana

8 czerwca 2012, 12:02

Karaczany słyną ze swej prędkości, zwinności i niemal magicznego znikania w mgnieniu oka. To ostatnie zawdzięczają m.in. umiejętności zwisania pod gzymsami i parapetami. Zaczepiają się o krawędź pazurkami z tylnych odnóży (biolodzy przyrównują je do haków abordażowych), bujają się ruchem wahadłowym, by później jak gdyby nigdy nic wylądować bezpiecznie po drugiej stronie powierzchni.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk